Vượt qua “giông bão”

Công ty Cổ phần Mía đường Sơn La được thành lập từ tháng 4/1996 trong Chương trình thực hiện một triệu tấn đường của Chính phủ vào năm 2000. Với công suất thiết kế là 1.000 tấn mía/ngày, sau khi lắp đặt và xây dựng, Nhà máy đã đi vào hoạt động có hiệu quả. Năm 1997, Công ty xây dựng nhà máy bánh cookies có công suất 1.600 tấn/năm với 20 loại bánh cookies truyền thống và bánh nhồi nhân cao cấp. Công ty đã xây dựng phân xưởng vi sinh công suất 3.500 tấn/năm vào năm 1998 và thành lập Công ty cổ phần thức ăn chăn nuôi và chế biến nông sản vào năm 2003 với công suất sản xuất thức ăn cho bò sữa, bò thịt là 17 tấn/ngày và công suất sấy ngô là 80 tấn/ngày. Tuy nhiên sau hơn 10 năm hoạt động, do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến sản xuất kinh doanh bị thua lỗ kéo dài, nợ các tổ chức tín dụng lên gần 360 tỷ đồng, Công ty cận kề nguy cơ phá sản.

Đứng trước thách thức, 2/2008, Công ty Mía đường Sơn La đã chuyển đổi hình thức sở hữu từ doanh nghiệp Nhà nước sang Công ty Cổ phần. Công ty CP Mía đường Sơn La đã từng bước tháo gỡ được những nút thắt khó khăn. Sau 02 niên vụ sản xuất (2007 – 2008 và 2008 – 2009), Công ty đã trả hết nợ đi vào sản xuất ổn định, đời sống của cán bộ công nhân lao động được nâng cao. Đặc biệt, bước sang niên vụ 2009 – 2010, lợi nhuận của Công ty đã đạt con số 32 tỷ đồng và tiếp tới năm 2010 -2011 con số tăng trưởng đạt mức 45 tỷ đồng. Lợi nhuận ngày một gia tăng, chủ động được tài chính, Công ty đã mạnh dạn đầu tư nâng cấp dây chuyền, thiết bị hiện đại, nâng công suất chế biến từ 1.300 tấn lên 1.800 tấn mía cây/ngày. Công tác tiếp thị và tiêu thụ sản phẩm cũng được chú trọng hơn, với việc xây dựng và hình thành nên hệ thống đại lý, khách hàng lớn, từng bước định vị rõ nét thương hiệu đường Sơn La trên thị trường trong nước và quốc tế.

Doanh nghiệp còn tích cực tham gia các hoạt động nhân đạo từ thiện như: xây nhà đại đoàn kết, nhà tình thương… Năm 2010 vừa qua, Công ty đã ủng hộ 5 tỷ đồng xây dựng trường học cho con em đồng bào vùng khó khăn được tới trường.

Thương hiệu xanh phát triển bền vững

Bên cạnh các giải pháp đầu tư công nghệ sản xuất, chế biến, xây dựng vùng nguyên liệu mía ổn định, thực hiện chính sách quản lý minh bạch công khai, Công ty Cổ phần Mía đường Sơn La còn thường xuyên quan tâm đến công tác môi trường. Đối với dây chuyền sản xuất chế biến đường, để đảm bảo giảm thiểu các loại hóa chất trong chất thải và nước thải, Công ty thực hiện xử lý chất chải bằng công nghệ sinh học lên men phân hủy, triệt để tái sử dụng nước thông qua các hệ thống xử lý tuần hoàn. Đây là phương pháp dùng men tạo vi sinh vật, không dùng hóa chất, điều hòa gây men và tự bốc hơi tự nhiên. Các khí thải của Nhà máy xử lý bằng hệ thống lọc khí hiện đại, đảm bảo nguồn khí thải không gây mô nhiễm môi trường không khí.

Công tác bảo vệ môi trường cũng được Công ty quan tâm triển khai cả trên những đồng mía. Các loại thuốc phòng trừ sâu rệp đều được lựa chọn sử dụng loại thuốc có nguồn gốc sinh học không ảnh hưởng tới sức khỏe của người lao động và môi trường tự nhiên.

Công ty CP Mía đường Sơn La đã được đánh giá là đơn vị điển hình – một Thương hiệu Xanh phát triển bền vững trong ngành công nghiệp sản xuất mía đường Việt Nam.

Cùng nông dân làm giàu

Xác định đầu tư xây dựng vùng nguyên liệu bền vững là yếu tố quan trọng hàng đầu, quyết định sự thành công và phát triển của doanh nghiệp, Công ty thực hiện nhiều chính sách, bảo đảm lợi ích của người nông dân trồng mía, tăng giá thu mua và công bố giá thu mua trong 3 năm để bà con yên tâm sản xuất. Đồng thời, đầu tư giống mới, hỗ trợ phân bón, hướng dẫn bà con các biện pháp phòng trừ sâu bệnh, kỹ thuật thâm canh tăng năng suất và cam kết điều chỉnh giá thu mua mía cây khi sản phẩm đường trên thị trường tăng giá. Ngoài ra, Công ty còn đầu tư hàng trăm triệu đồng xây dựng, sửa chữa hệ thống đường giao thông trong vùng nguyên liệu, phục vụ vận chuyển mía và nhu cầu của nhân dân; khuyến khích, khen thưởng các hộ có diện tích lớn, năng suất cao, cho nông dân vay vốn với lãi suất ưu đãi để phát triển chăn nuôi.

Ông Trần Văn Thành, Tổng Giám đốc Công ty chia sẻ: Với phương châm: Đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng, hiệu quả sản xuất kinh doanh, mở rộng ngành nghề kinh doanh, bảo đảm đời sống của cán bộ, công nhân và người trồng mía, đầu tư phát triển mở rộng vùng nguyên liệu. Trong thời gian tới, Công ty sẽ nỗ lực và chủ động hơn nữa từ khâu xây dựng vùng nguyên liệu đến khâu chế biến, đóng gói, bảo quản và nhất là công tác tìm kiếm thị trường, thu mua nguyên liệu mía ổn định với giá cả hấp dẫn, từ đó giúp bà con yên tâm sản xuất và có thể giàu lên từ cây mía.

Mai Sơn

          Vấn đề thương hiệu được tìm kiếm, nhìn nhận và đánh giá trên nhiều góc độ và trong những điều kiện thực tiễn khác nhau. Xét trong địa bàn tỉnh Sơn La cùng tìm hiểu vấn đề qua ý kiến một doanh nhân, hội viên của SBA- ông Nguyễn Văn Tiến Thành, Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư Thương mại Điện tử Tiến Thành.

           Chào ông! Hiện nay có rất nhiều những khái niệm cũng như quan niện khác nhau về thương hiệu vậy theo ông thương hiệu là gì? và khi xây dựng cần quan tâm đến những yếu tố nào?

           Ông Nguyễn Văn Tiến Thành: Đúng như bạn nói thương hiệu được cấu thành từ nhiều yếu tố, nhiều người cho rằng thương hiệu chính là nhãn hiệu thương mại nhưng nếu hiểu như vậy thì chưa đủ bởi nó không chỉ là hình dáng, khẩu hiệu, logo, sự khác biệt bao bì, âm thanh … mà còn là cảm xúc, những thông điệp mà khách hàng có thể biết, hiểu về một doanh nghiệp hoặc một sản phẩm. Ý tôi là tổng hợp tất cả những nhân tố, hình ảnh, cảm xúc như: chất lượng, giá thành, thái độ nhân viên… mà khách hàng có thể cảm nhận được đó chính là thương hiệu.

          Khi xây dựng thương hiệu tùy từng chiến lược, các giai đoạn khác nhau mà có sự điều chỉnh tuy nhiên nên quan  tâm đến tất cả những yếu tố tạo nên. Một ví dụ là trước đây khi thành lập và thực hiện các hoạt động sản xuất kinh doanh tôi luôn chú trọng tới chất lượng và sự đa dạng về mẫu mã hàng hóa mà chưa chú trọng đến trang phục của nhân viên phục vụ, tủ đựng hàng hóa hay không gian bán hàng nhưng dần tôi nhận thấy rằng “nhãn tiền” là rất quan trọng.

           Ý ông muốn nói đến sự hài hòa giữa hình thức và nội dung?

           Ông Nguyễn Văn Tiến Thành: Bởi thực ra các kế hoạch luôn căn cứ thậm chí nằm ngay ở hiện tại: Tạo sự gần gũi, thân thiện xa hơn nữa đó chính là niềm tin của khách hàng là điều mà một thương hiệu luôn phải hướng tới, một điều dễ hiểu là các hình thức khác nhau thì có những cách cảm nhận khác nhau, và trên thực tế còn tồn tại một số ít các doanh nghiệp nhất là trong lĩnh vực xây dựng quan tâm tới các hợp đồng nhiều hơn là một thương hiệu. Nhưng xét đến lâu dài thì càng nhiều người công nhận mới là sự thành công.

            Chi phí thấp là một trong những nhân tố để duy trì sự thành công, DN có thể áp dụng bằng cách giảm biên chế, giảm quy mô hay cắt giảm toàn bộ các chi phí không cần thiết khác nhưng trên thực tế thì đầu tư cho việc xây dựng, bảo vệ và phát triển thương hiệu là rất tốn kém thậm chí  không đo lường được vậy theo ông điều này có mâu thuẫn với mục tiêu áp dụng chi phí thấp hay không?

           Ông Nguyễn Văn Tiến Thành: Theo tôi đây là mâu thuẫn logic nhưng cũng không mâu thuẫn bởi các DN có sự điều chỉnh cho phù hợp với hoạt động cũng như chiến lược SXKD. Một ví dụ là cách đây  1 tháng Công ty tôi tuyển nhân viên, ban đầu chúng tôi treo những biển quảng cáo nhỏ nhưng lượng người biết ít dẫn đến giới hạn sự lựa chọn. Sau đó chúng tôi đầu tư và đa dạng hơn các hoạt động tuyển dụng: Trên website, đăng ký với Sở Công thương treo biển quảng cáo lớn với những thông tin tuyển dụng ở nơi công cộng với mong muốn có được nhân sự tốt cho Công ty về lâu dài; quảng bá thương hiệu và chúng tôi bước đầu có sự hài lòng về nguồn nhân sự được tuyển dụng dù đầu tư, chi phí nhiều hơn nhưng chất lượng được nâng cao hơn. Nếu nhìn về trước mắt có thể là chi phí cao nhưng so với việc đào tạo hay đào tạo lại với chất lượng nguồn nhân sự không cao thì thấy đây cũng có thể là một cách giảm chi phí. Theo tôi tùy tính chất, yêu cầu của công việc để có những hoạt động thích ứng, không nên vì tiết kiệm chi phí xây dựng thương hiệu mà làm giảm hiệu quả. Những lợi ích mà doanh nghiệp thu được hiện tại và dự kiến trong tương lai từ việc phát triển thương hiệu luôn phải cân đối và so sánh với những chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra.

           Một thực tế là có rất nhiều DN quá chú trọng đến việc phát triển thương hiệu mà không lưu tâm hoặc có sự đầu tư không tương xứng đối với chất xám cũng như chất lượng dịch vụ. Ý kiến của ông về thực tế này?

           Ông Nguyễn Văn Tiến Thành: Đó không chỉ là một sự lãng phí mà còn là mạo hiểm bởi quảng bá phải đúng và phù hợp với thực lực của DN và chất lượng dịch vụ. Chiến lược đầu tư cần được cân nhắc trên cơ sở phân tích kỹ các điều kiện thị trường cũng như chất lượng sản phẩm, không thể quảng bá khi không nắm bắt được thị hiếu của người tiêu dùng.

           Trước khi xây dựng một thương hiệu các DN thường tham khảo, tìm kiếm và lựa chọn cho mình những phương thức nhất định, có khi là học tập và áp dụng cách xây dựng thương hiệu đã rất thành công trên thị trường, nhưng các hoạt động dịch vụ luôn biến đổi và điều kiện thực tế xét trên nhiều góc độ là rất khác nhau ,vậy xây dựng thương hiệu nên lựa chọn theo cách nào thưa ông?

            Ông Nguyễn Văn Tiến Thành: Có những thương hiệu rất thành công ở thị trường này nhưng lại gặp khó khăn, thậm chí là thất bại ở một thị  trường khác. Một ví dụ điển hình đó là thương hiệu Biti’s rất thành công ở Việt Nam nhưng lại gặp khó khăn trên thị trường Trung Quốc do không thể chuyển tên hiệu Biti’s sang tiếng phổ thông. Có thể là bắt chước nhưng phải trên tinh thần sáng tạo, căn cứ vào hoàn cảnh, thị trường, bối cảnh và đặc biệt là đối tượng sử dụng ví dụ mặt bằng dân trí ở các tỉnh miền núi có sự hạn chế hơn so với các tỉnh đồng bằng, do vậy khi xây dựng chiến lược phát triển thương hiệu các DN cần bố trí nhân lực có hiểu biết tốt về văn hóa, môi trường ở địa phương để phụ trách, quản lý và đưa ra những thông tin cho phù hợp.

          Một khía cạnh nữa nếu áp dụng các mô hình thương hiệu thiếu sự chọn lọc có khi là dẫn đến thất bại ví dụ như tên gọi nếu thiếu tính thẩm mỹ hoặc phản cảm với văn hóa địa phương sẽ gây khó khăn trong nhận biết và chấp nhận thương hiệu nên phải điều chỉnh mà đôi khi những điều chỉnh này lại kéo theo những khoảng đầu tư không nhỏ cả về nhân lực và tài chính. Điều này cũng giống như việc không có sự tương quan giữa điều kiện tự nhiên và hoàn cảnh của doanh nghiệp.

          Có không ít DN đầu tư rất lớn cho quảng bá sản phẩm, thương hiệu nhưng nắm bắt không đúng thị hiếu của người tiêu dùng và áp dụng các phương tiện thông tin tuyên truyền không hợp lý dẫn đến giá thành quảng cáo lên rất nhiều so với doanh thu từ sản phẩm.

           Một lần nữa  thấy rằng thông tin, truyền thông trong vai trò phát triển thương hiệu là vô cùng quan trọng. Nhận xét của ông đối với vấn đề này trong điều kiện thực tiễn của tỉnh Sơn La?

          Ông Nguyễn Văn Tiến Thành: Đa số các DN trên địa bàn tỉnh Sơn La là các DN nhỏ và vừa, mỗi loại hình DN đều có phương hướng và chiến lược phát triển riêng nhưng xét trên tổng thể các thông tin, thương hiệu để đưa đến khách hàng vẫn còn hạn chế. Sự kết hợp để quảng bá giữa DN và cơ quan thông tin đại chúng chưa tương xứng nên sự xuất hiện các thương hiệu mạnh chưa thật sự nhiều.

            Chia sẻ một trong số những mục tiêu mà doanh nghiệp của ông hướng tới?

          Ông Nguyễn Văn Tiến Thành: Chúng tôi chưa phải là một DN mạnh. Thương hiệu tuy đã từng bước được khẳng định nhưng còn không ít những khó khăn. Chúng tôi đang có những chương trình phát triển thương hiệu ngắn hạn và dài hạn, quan tâm đến chất lượng cũng như chi phí đầu tư. Hiện tại chúng tôi tăng cường củng cố chất lượng nguồn nhân sự, đội ngũ bán hàng … để làm sao giữ và kéo khách hàng về với mình. Mục tiêu chung của chúng tôi luôn là hướng tới khách hàng và vì lợi ích người tiêu dùng. Trong thời gian tới đẩy mạnh hơn nữa các hoạt động đa dạng hóa sản phẩm có thể là không chỉ riêng mảng máy tính, xác định đó là một cơ hội nhưng cũng là một thử thách, khó khăn.

         Ông quan tâm tới giải pháp nào trong phát triển thương hiệu ?

              Ông Nguyễn Văn Tiến Thành:  Có rất nhiều giải pháp nhưng tôi quan tâm đến hai vấn đề tổng thể,  xuyên suốt: Thứ nhất:  Làm sao để hướng đến khách hàng và khách hàng có được niềm tin, có thể là mở rộng các chính sách, giá bán, tìm sản phẩm mang tính phù hợp và chất lượng để đưa đến khách hàng…Thứ hai: Chú trọng đầu tư nguồn nhân lực nội tại của công ty, quản ký nhân sự hiệu quả. Khi mới  thành lập Công ty chúng tôi liên kết với một công ty ở Hà Nội để tuyển nhân sự với hi vọng tìm kiếm chất lượng nguồn nhân lực nhưng do nhiều lý do và điều kiện mà mức độ gắn bó của đội ngũ nhân sự này  không cao nên chúng tôi tìm kiếm vào nguồn nhân sự địa phương.

          Một câu hỏi cuối cùng ( cười) ! Những chia sẻ của ông khi tham gia Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Sơn La?

          Ông Nguyễn Văn Tiến Thành: Là một ngôi nhà chung cho các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh nên khi tham gia SBA tôi được chia sẻ những thông tin, kinh nghiệm và được hỗ trợ một số những quyền lợi. Theo tôi, SBA nên làm sao để gắn kết được sự đồng thuận hơn nữa giữa các DN để tạo thành một thế mạnh to lớn. Cùng chia sẻ những cơ hội để cùng thành công và phát triển trong một sân chơi chung là  Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Sơn La và đối với toàn thể xã hội. Tôi rất ủng hộ website của Hiệp hội, đó là một kênh quảng bá rất tốt cho Hiệp hội và toàn thể hội viên. Tôi hi vọng trong tương lai sẽ có sự đầu tư tương xứng hơn nữa để thương hiệu của các DN được cập nhật nhiều trên website vì tôi là dân thông tin nên tôi hiểu điều đó và tầm quan trọng của nó  (cười)!

         Cảm ơn ông về những chia sẻ vừa rồi. Chúc ông sức khỏe, thành công, chúc Công ty TNHH Thương mại Điện tử Tiến Thành ngày càng phát triển.

                                            T/h: Hoàng Hà Tuyên, VP SBA

Chuyển hướng sản xuất

Trong những thập niên gần đây, tỏi được xem là một loại thực phẩm có tác dụng hàng đầu trong việc chống oxy hoá, bảo vệ màng tế bào, giảm cholesterol, giảm huyết áp để phòng chống các loại bệnh tim mạch. Tỏi là một gia vị thông dụng của mọi gia đình. Kinh nghiệm dân gian nhiều nơi dùng tỏi để sát trùng ngoài da, chữa bò cạp, rết cắn, chữa mụn cóc, hạt cơm mọc trên da…

Nắm bắt được giá trị của cây tỏi tía, từ năm 1995, cây tỏi xuất hiện trên vùng đất này, lúc đầu một số hộ trồng để dùng sau mở rộng diện tích. Mấy năm gần đây, một số xã Gia Phù, Tường Phù, Tường Thượng của huyện đưa cây tỏi vào sản xuất vụ 3 với hàng trăm ha, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân.

Anh Đinh Văn Minh, bản Tạo 2, xã Gia Phù cho biết: Cùng với cây lúa, cây tỏi là một trong nguồn thu đáng kể của gia đình tôi. Hàng năm, mỗi vụ 3, gia đình tôi trồng hơn 400 m2 tỏi, thu 4 tạ, giá bán bình quân từ 25.000 đồng-30.000 đồng/kg thu được hơn 10 triệu đồng. Năm nay, tỏi được giá nhưng sản lượng ít.

Vẫn còn bấp bênh
Sản phẩm có giá trị hàng hóa như vậy nhưng lại chưa được sự quan tâm đúng mức. Cây tỏi Phù Yên cũng chịu cảnh bấp bênh theo giá thị trường. Năm trồng nhiều thì giá rẻ, còn năm trồng ít thì ngược lại.

Vụ 3 năm 2008, Phù Yên trồng gần 200 ha tỏi tập trung tại các xã Gia Phù, Tường Phù, Tường Thượng… nhưng giá bán chỉ được 1.500 đồng- 2.500 đồng/kg. Riêng tỏi một nhánh (Loại tỏi này được coi là đặc sản) cũng chỉ bán được 20.000 đồng đến 25.000 đồng/kg. Một số hộ trồng nhiều phải mang đi bán ở các huyện khác; có hộ không bán hết dùng tỏi đốt làm khói xông chống cảm cúm cho gia súc, gia cầm vì để đến vụ mới tỏi cũng bị tóp không sử dụng được.

Vụ 3 năm 2009, diện tích trồng tỏi của toàn huyện giảm xuống còn 60 ha, tập trung ở Gia Phù, Tường Phù. Số lượng ít, giá tỏi lại tăng vọt. Tỏi tía bán từ 40.000 đồng-50.000 đồng/kg. Tỏi một nhánh giá bán từ 100.000 đồng – 120.000 đồng/kg, mà bà con cũng không có đủ sản phẩm cung cấp cho nhu cầu thị trường.

Anh Lò Văn Linh, bản Nà Lè, xã Tường Phù tâm sự: Vụ 3 năm 2008, tôi trồng 1.000 m2 tỏi, sản lượng gần 1 tấn, giá bán 2.000 đồng/kg không đủ chi phí. Vụ vừa rồi, tôi chỉ trồng 300 m2 tỏi, lại được giá, tiếc quá…

Theo ông Vi Duy Tính, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện nguyên nhân giá cây tỏi bấp bênh chủ yếu do giống tỏi tía đã dần bị thoái hóa, bà con sản xuất nhỏ lẻ, chăm sóc chưa đúng cách, ít bón phân nên sản lượng và chất lượng tỏi ngày càng giảm.

Hướng đi lâu dài
Để tháo gỡ khó khăn cho bà con, được biết, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện đang tập trung xây dựng Đề án “Phục tráng nâng cao chất lượng tỏi Phù Yên”. Tuyển chọn giống tỏi tía của địa phương có chất lượng và phù hợp với thổ nhưỡng kết hợp mua giống tỏi tía có năng suất, chất lượng cao của các tỉnh Bắc Ninh, Thái Bình để nhân giống, tuyển chọn đưa vào sản xuất. Tổ chức tập huấn kỹ thuật canh tác cho nông dân. Liên hệ với các doanh nghiệp, siêu thị trong, ngoài tỉnh để tìm đầu ra cho bà con nông dân. Phấn đấu vụ 3 năm 2010-2011, toàn huyện trồng từ 150-200 ha tỏi.

Theo ông Tính, giải pháp hữu hiệu nhất để xây dựng thương hiệu tỏi Phù Yên là tăng cường hoạt động quản lý nhà nước, đẩy mạnh hoạt động khuyến nông tại vùng tỏi. Thay đổi tư duy cho người dân trong việc áp dụng khoa học vào sản xuất. Hình thành vùng sản xuất nguyên liệu tập trung, quan tâm đầu ra và có thị trường ổn định. Khuyến khích các công ty, doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm cho bà con, sản xuất mới bền vững. Có như vậy, thu nhập từ trồng tỏi ở Phù Yên mới không bấp bênh; người nông dân có việc làm, tăng thu nhập, góp phần xoá đói giảm nghèo.

Cách sử dụng tỏi thông thường
+ Phòng và trị cúm: Giã nát 3 tép tỏi, hãm trong 50g nước sôi khoảng nửa giờ. Chắt lấy nước, nhỏ vào mũi mỗi bên khoảng 2 hay 3 giọt, ngày 2 hoặc 3 lần.
+ Chữa đau răng: Giã nát 2 tép tỏi trộn với một chút nước ấm. Đợi khoảng 10 phút sau, dùng một que tăm tẩm dịch tỏi thấm đều chung quanh chỗ đau.
+ Chữa mụn cóc, chai chân: Giã nát 2 tép tỏi, dán gọn vào chỗ bị chai và để qua đêm.

+ Chữa viêm họng: Giã nát 2 tép tỏi, trộn 1 phần tỏi và 3 phần hành lá, buộc vào huyệt Hợp cốc ở bàn tay. Để qua đêm. Dịch tỏi sẽ thấm qua da và kích thích mạnh vào huyệt có tác dụng “tả”để chữa viêm họng

http://phuyen.sonla.gov.vn

Anh Tòng Văn Toàn đang tra chuôi dao

Nằm cách trung tâm thành phố Sơn La khoảng 15 km, bản Bó Cằm được nhiều người biết đến bởi nghề rèn dao truyền thống.

Chúng tôi tìm tới nhà ông Tòng Văn Hội, người gần 40 năm qua đã có thu nhập ổn định từ nghề rèn dao truyền thống của ông cha mình truyền lại. Hình ảnh đầu tiên chúng tôi bắt gặp là hai người đàn ông, một già, một trẻ trước một ngôi nhà sàn 3 gian, rộng chừng 70m2 đang cặm cụi làm những chiếc bao dao từ gỗ dâu. Mất gần 2 phút nhẩm tính, tôi đếm được 22 chiếc dao nhọn, dao chặt to nhỏ khác nhau cùng một đống bao dao. Toàn bộ chỗ dao này đang được bố con ông hoàn tất để ngày mai vợ ông và con dâu sẽ gánh bộ ra ngoài chợ thành phố bán.

Chỉ tay vào đống dao đang hoàn tất, ông Hội khoe: Chỗ dao này đều được đánh từ nhíp xe ô tô, con dao to nhất bán 250.000 đồng, nhỏ nhất 60.000 đồng, bán hết chỗ này sẽ thu được hơn 2 triệu đồng. Ngôi nhà sàn này cũng từ tiền bán dao mà ra. Đây là nghề do cha tôi học từ ông nội rồi truyền lại cho. Trong gia đình, cả 3 con trai tôi đều học nghề rèn dao và cũng sống nhờ nghề của ông, cha truyền lại. Nghề này tuy vất vả, nhưng nếu chịu khó duy trì vừa giữ được nghề truyền thống vừa tạo được thu nhập ổn định cho gia đình. Ở bản Bó Cằm, các dụng cụ cuốc, xẻng, dao đều được làm tại bản.

Được biết, dao Bó Cằm bán đắt như tôm tươi không phải mẫu mã đẹp mà bởi chất lượng rất tốt, được làm từ mảnh bom hoặc nhíp ô tô. Do vậy, người mua chỉ cần biết đích xác dao được làm từ lò rèn Bó Cằm hay quen mặt người bán dao thì khi mua không cần mặc cả.

Anh Tòng Văn Quân, con trai cả của ông Tòng Văn Hội, người có gần 10 năm cặp kè với nghề rèn dao khẳng định: Khách lần đầu mua dao từ các lò rèn của Bó Cằm lần sau sẽ tìm mua. 13 hộ chuyên nghề rèn dao ở Bó Cằm đều là anh em họ hàng. Chúng tôi có một cam kết chung là phải phát huy được nghề truyền thống của ông cha và giữ được thương hiệu, nếu ai vi phạm làm ảnh hưởng tới thương hiệu sẽ khó trụ được lâu với nghề. Chất liệu rèn dao đều được làm từ mảnh bom hoặc nhíp xe ô tô. Nếu dùng chất liệu khác rèn dao hay dùng tôn dày cắt thành dao rồi mang đi bán như một số người đã làm thì chỉ thu hút người mua được một lần. Bây giờ, 13 hộ ở Bó Cằm đi bán dao mọi người đều đã biết mặt nên người làng khác không thể “qua mắt” khách hàng được. Còn Anh Tòng Văn Toản, cho biết: Nghề rèn dao là một nghề khó, đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên trì, khó nhất là công đoạn tôi dao. Bởi nếu quá lửa dao sẽ giòn, ngược lại nếu thiếu lửa dao sẽ không sắc hay bị mẻ. Nếu chịu khó làm sẽ có thu nhập ổn định. Như tôi mỗi ngày làm được 6 con dao, loại 60.000 đồng/chiếc, sau khi trừ chi phí lãi khoảng 200.000 đồng/ngày. Dao ở đây làm ra. Nhiều người tận dưới Hà Nội mua một lần sau đó gọi điện lên đặt hàng hoặc vào tận bản đặt hàng với kiểu dáng riêng để bán cho khách du lịch.

Theo tính toán thực tế từ những lò rèn dao ở Bó Cằm, bình quân mỗi lò rèn xuất lò khoảng 1.200 chiếc dao/năm, với kích cỡ khác nhau. Nhưng do thiếu vật liệu nên mỗi lò rèn trong một tháng chỉ hoạt động từ 15 đến 18 ngày rèn dao. Hiện tại, các thợ rèn nơi đây đang có ý định thành lập một làng nghề để vừa phát huy nghề truyền thống, vừa tạo được thương hiệu cho dao Bó Cằm. Bó Cằm đang rất cần sự quan tâm của các cấp, nghành để nghề rèn dao phát triển và thành thương hiệu.

Luyện Ngọc Tuấn